مفهوم برنامه‌ريزي

مفهوم برنامه‌ريزي

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عمليات مستلزم خلاقيت بهمراه رويكردي نظام‌گرا در جهت تشخيص و يافتن گزينه‌هاي امكان‌پذير جهت حل مسأله و كنار گذاشتن پيشنهاداتي است كه به تغييرات انحرافي و بيهوده مي‌انجامد.

بعد مهم برنامه‌ريزي اجرائي، تدوين استراتژي و تاكتيك‌هاي تغيير اجرا مخصوصاً در رابطه با مسائل انساني و غلبه بر مقاومت در مقابل تغيير است.
«كتاب: مشاوره در مديريت»    «ويراستار: ميلان كابر/مترجم:غلامرضا نصيرزاده- بهمن رستگار/صفحه: 26/نشر: سازمان مديريت صنعتي، كمال علم/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
«وقتي از برنامه‌ريزي در رابطه با هر موضوعي سخن مي‌گوييم، منظور ايجاد تغييري است آگاهانه در جريان تحول آن موضوع، مطابق خواست و الگوي ذهني خود برنامه‌ريز … برنامه‌ريزي فرآيندي است كه در جهت رسيدن به وضعيت مطلوبي در آينده تنظيم شده است كه بدون برنامه‌ريزي وقوع آن امكان‌پذير نيست.»
«كتاب: سرمشقي براي سياستگذاري و برنامه‌ريزي فرهنگي»    «مؤلف: محسن رضايي/صفحه: 30/نشر: مليكا/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت از فرايند تشخيص موقعيت مطلوب سازمان در آينده و تصميم‌گيري براي دستيابي به آن به بهترين شكل ممكن مي‌باشد. به عبارت ديگر برنامه‌ريزي شامل تعيين هدف و وضع خط‌مشي تبديل هدف به صورت برنامه عمليات و پيش‌بيني چگونگي آنهاست. برنامه‌ريزي براساس پيش‌بيني و دورنگري درباره اينكه براي رسيدن به هدف معيني چه كاري و چگونه و طي چه مدت زماني و به وسيله چه افرادي بايد انجام شود استوار است.(1)
1- دكتر اقتداري، سازمان و مديريت، تهران، مولوي، 1365، ص 63.
«كتاب: نفوذ فراماسونري در مديريت نهادهاي فرهنگي ايران در دهه 1340»    «مؤلف: محمدحسن طباطبايي/صفحه: 76/نشر: مركز اسناد انقلاب اسلامي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي يعني انتخاب راه و روشي مناسب براي بهتر رسيدن به هدف.
«كتاب: نگرشي بر مديريت اسلامي»    «مؤلف: سيدرضا تقوي دامغاني/صفحه: 80/نشر: سازمان تبليغات اسلامي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي: تدوين و تعيين فعاليتهائي كه بايد در محدودة راهها و در چارچوب روشهاي مشخص شده انجام پذيرد.
«كتاب: نگرشي بر مديريت اسلامي»    «مؤلف: سيدرضا تقوي دامغاني/صفحه: 80/نشر: سازمان تبليغات اسلامي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي كوششي است سازمان‌يافته و آگاهانه براي هماهنگي، جمع‌بندي و تلفيق مطلوب و بهينه كليه امكانات فيزيكي و مادي و نيروي انساني براي رسيدن به هدف يا اهداف مورد نظر در مدت زمان مشخص.
«كتاب: پژوهشي در برنامه‌ريزي آموزشي»       «مؤلف: سياوش گلابي/صفحه: 60/نشر: انتشارات فردوس/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي در حقيقت آن فرايندي است كه با شناخت گذشته و تجزيه و تحليل حال، طرح مطلوب و مورد نظر در آينده را ترسيم مي‌نمايد و از كليه امكانات براي تحقق اهداف بنحوي مناسب بهره‌گيري مي‌كند.
«كتاب: پژوهشي در برنامه‌ريزي آموزشي»       «مؤلف: سياوش گلابي/صفحه: 60/نشر: انتشارات فردوس/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي: عبارت است از فرآيند تعيين هدف‌هاي سازماني و راه دستيابي به آن‌ها
«كتاب: فرهنگ فراگيري دانش مديريت (انگليسي – فارسي)»    «مؤلف: پرفسور پاتريك مانتانا    مترجم: دكتر سهراب خليلي شوريني/صفحه: 4/نشر: يادوارة كتاب/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي، نوعي تمرين خاص ديكتاتورها نيست، هرچند ديكتاتورها، همانند رهبران حكومتهاي دمكراسي ممكن است آنرا وسيله مفيدي تشخيص دهند، زيرا برنامه‌ريزي بخودي خود، تعيين خط‌مشي و اتخاذ تصميم نمي‌كند بلكه در خدمت كساني است كه چنين مسئوليت‌هايي را در سطوح بالا يا پائين بعهده دارند.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي چيست؟»    «مؤلف: فيليپ كوفر/مترجم: محمد برهان‌منش/صفحه: 4/نشر: انتشارات دانشگاه تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي ايجاد يك مكانيزم هدايت منطقي عمليات و يا بهترين نوع استفاده از امكانات و منابع موجود (اعم از امكانات و منابع بالفعل يا بالقوه) در جهت تأمين هدفها (اساسيترين نيازهاي جامعه) است.
«كتاب: روش برنامه‌ريزي در بخش فرهنگ»     «مؤلف: حسن احمدي/صفحه: 8/نشر: انتشارات سازمان برنامه و بودجه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي فرايندي است كه با شناخت گذشته و تجزيه و تحليل حال، طرح مطلوب و مورد نظر در آينده را ترسيم مي‌نمايد و در روند آن از كليه امكانات موجود براي تحقق طرح مطلوب و هدف مورد نظر استفاده مي‌گردد.
«كتاب: سازمان، مديريت و توسعه منابع انساني»        «مؤلف: دكتر سياوش گلابي/صفحه: 134 – 133/نشر: انتشارات فردوس/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي در حقيقت مجموعه تدابير در تعيين اهداف آتي سازمان و انتخاب مطلوب‌ترين شيوه‌ها و راه‌ها (با بهره‌گيري بهينه از كليه امكانات) براي رسيدن به اهداف مورد نظر در مدت زمان مشخص است.
«كتاب: سازمان مديريت و توسعه منابع انساني»         «مؤلف: دكتر سياوش گلابي/صفحه: 132/نشر: انتشارات فردوس/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت است از فراگرد تعيين و تعريف هدفهاي سازمان و تدارك پيشاپيش و دقيق اقدامات و وسايلي كه تحقق هدفها را ميسر مي‌سازند.
«كتاب: مديريت عمومي»    «مؤلف: دكتر علي علاقه‌بند/صفحه: 37/نشر: روان/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي … نوعي تفكر درباره مسائل اجتماعي، اقتصادي، كالبدي كه جهت‌گيري و آينده‌نگري به صورت عملي در روابط، اهداف و تصميمات همه جانبه دارا بوده و به شدت در زمينه خط‌مشي و برنامه از جامعيت برخوردار باشد، تعريف مي‌گردد.
«كتاب: مكتب‌ها نظريه‌ها و مدل‌هاي برنامه و برنامه‌ريزي منطقه‌اي»    «مؤلف: دكتر كرامت‌الله زياري/صفحه: 11- 10/نشر: دانشگاه يزد»

مفهوم برنامه‌ريزي
اصطلاح برنامه‌ريزي بر يك رشته عمليات، كه وسعت واقعي آنها برحسب قوانين و مقررات هر كشور تفاوت پيدا مي‌كند و در درون رشته‌اي متصل و متوالي از فرايندهاي تصميم‌گيري قرار دارد، دلالت مي‌كند.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي به عنوان يك فرايند اجتماعي»    «مؤلف: تي‌يري مالان/مترجم: سعيد بهشتي/صفحه: 9/نشر: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش عالي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت است از فرآيند تعيين هدف‌هاي سازمان و نحوة دستيابي به آنها.
«كتاب: فرهنگ فراگيري دانش مديريت (انگليسي- فارسي)»    «مؤلف: پاتريك مانتانا/مترجم: سهراب خليلي شوريني/صفحه: 25/نشر: يادواره كتاب/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي را مي‌توان اين‌گونه تعريف كرد: 1- انتخاب مقصد؛ 2- ارزيابي راه‌هاي مختلف رسيدن به آن مقصد؛ و 3- اتخاذ تصميم دربارة راهي مشخص كه بايد طي شود.
«كتاب: فرهنگ فراگيري دانش مديريت (انگليسي- فارسي)»    «مؤلف: پاتريك مانتانا/مترجم: سهراب خليلي شوريني/صفحه: 26/نشر: يادوارة كتاب/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي را تصميم‌گيري پيشاپيش تعريف مي‌كنند و مفهوم آن، آينده‌نگري، تفكر نسبت به آينده و پيش‌بيني اقدامات آينده است. برنامه‌ريزي راهي است حساب شده براي هدايت انسان بسوي هدف مشخص.
«كتاب: كاربرد اصول مديريت»       «مؤلف: علي فايضي/صفحه: 33/نشر: مؤسسه انتشارات فطرت/شهر ري»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي شامل تعريف اهداف سازماني، تدوين و تنظيم يك استراتژي- راهبرد كلي براي دست‌يابي به اهداف، تعيين و توسعه سلسله مراتب جامعي از طرح‌ها و برنامه‌ها براي ايجاد انسجام و هماهنگي بين فعاليت‌ها در جهت تحقق اهداف مي‌باشد.
«كتاب: مباني مديريت و فرهنگ‌سازي با نگرشي معين»     «مؤلف: احمد يارمحمدي/حسن زارعي متين/صفحه: 37/نشر: روح/قم»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي … عملياتي … است كه منجر به تهيه برنامه شده، فعاليتهايي را شامل مي‌شود كه به تعيين هدف و انتخاب راه و روش مناسب براي نيل به آن هدف منجر شود.
«كتاب: مديريت آموزشي و آموزشگاهي»       «مؤلف: دكتر محمدرضا بهرنگي/صفحه: 98/نشر: مؤلف/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي وظيفه هر بخش و هر يك از اعضاء را تعيين و به اين ترتيب وسايل كنترل پيشرفت كار توسط مدير را فراهم مي‌نمايد…
«كتاب: اصول برنامه‌ريزي»    «مؤلف: علي رضا آيت‌الهي/صفحه: 124/نشر: مركز آموزش مديريت دولتي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي فرآيندي است شامل اتخاذ و ارزيابي مجموعه‌اي از تصميمات مرتبط با يكديگر، قبل از نياز به اجراي آنها، با توجه به اين اعتقاد كه بدون اقدام عملي احتمال وقوع وضعيت مطلوب در آينده وجود ندارد و در صورت اقدام، احتمال رسيدن به نتايج مورد نظر افزايش مي‌يابد.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 128/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي طرحي براي يك آينده مطلوب و راه‌هاي مؤثر وصول به آن مي‌باشد. برنامه‌ريزي وسيله‌ايست كه فكر انسان از آن بهره مي‌گيرد، گرچه فكر انسان تنها منبعي نيست كه از آن بهره‌مند مي‌شود. برنامه‌ريزي، هنگامي كه توسط افراد ضعيف انجام مي‌شود، به يك آداب نامناسبي تبديل مي‌گردد كه تنها به نگرش كوتاه مدت بسنده مي‌كند و به آينده‌اي كه براي آن مورد استفاده قرار گرفته است، توجه نمي‌نمايد.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 128 – 127/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي چيزي است كه قبل از اجراي عمليات بايستي انجام شود و در حقيقت پيش‌بيني تصميم‌گيري مي‌باشد.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 129/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي شامل تعيين هدف و وضع خط‌مشي، تبديل هدف به صورت برنامه عمليات و پيش‌بيني چگونگي اجراي آنها مي‌شود.
«كتاب: سازمان و مديريت (سيستم و رفتار سازماني)»      «مؤلف: دكتر عليمحمد اقتداري/صفحه: 67/نشر: بي‌نا /بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي فرآيندي است كه در جهت رسيدن به وضعيت مطلوب آينده، تنظيم شده و بدون انجام كاري وقوع آن امكان‌پذير نيست. بنابراين در برنامه‌ريزي، هم احتراز از اعمال ناصحيح و هم تقليل تعداد اشتباهات براي بهره‌گيري بهتر از فرصتها، بايستي در نظر باشد.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 129/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه عبارت از راه و روش معين شدة آينده مي‌باشد و برنامه‌ريزي عبارت از عملياتي خواهد بود كه منجر به تهيه برنامه مي‌شود.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»       «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 128/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
…برنامه‌ريزي فرآيندي است كه قبل از نياز به اجراي عمل، نوع عمل و چگونگي اجراي آن را مشخص مي‌كند.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 129/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي شامل تعيين هدف و وضع خط‌مشي، تبديل هدف به صورت برنامة عمليات و پيش‌بيني چگونگي اجراي آنها مي‌شود. به عبارت ديگر برنامه‌ريزي، براساس پيش‌بيني و دورنگري دربارة اينكه براي رسيدن به هدف معيني چه كاري، چگونه، در طي چه مدت زمان و به وسيله چه افرادي بايستي انجام شود، استوار است.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»       «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 128/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
… برنامه‌ريزي نه يك عمل بلكه يك فرآيند است، فرآيندي كه يك نتيجة طبيعي يا نقطة پايان ندارد. فرآيندي است كه به يك راه‌حل نزديك مي‌شود اما به دو دليل هرگز به آن نمي‌رسد، اول اينكه، محدوديتي براي ميزان تجديدنظر در تصميمات قبلي وجود ندارد، دوم اينكه هم سيستمي كه براي آن برنامه‌ريزي شده و هم محيط آن (سيستم فراگير آن)، در طول فرآيند برنامه‌ريزي در حال تغيير مي‌باشند و هرگز نمي‌توان همه اين تغييرات را در محاسبه گنجاند. با توجه به اين واقعيت است كه نياز به تجديدنظر و حفظ پويايي يك برنامه به‌طور پيوسته احساس مي‌گردد.
«كتاب: اصول و مباني مديريت»     «مؤلف: دكتر عبدالله جاسبي/صفحه: 130/نشر: واحد انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي/بي‌جا»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي شامل كليه فعاليت‌هايي است كه منجر به تعيين هدف و انتخاب راه و روش مناسب براي رسيدن به آن مي‌شود.
«كتاب: مديريت آموزشي»    «مؤلف: دكتر امان‌الله قرائي مقدم/صفحه: 61/نشر: ابجد/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارتست از تعيين هدف، خط‌مشي‌ها و هم‌چنين پيش‌بيني و آينده‌نگري درباره اينكه براي رسيدن به يك هدف معين، چه كارهايي بايد انجام گيرد، چگونه انجام گيرد، در طي چه مدت زماني و بوسيله چه افرادي.
«كتاب: مديريت آموزشي»    «مؤلف: دكتر امان‌الله قرائي مقدم/صفحه: 61/نشر: ابجد/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي فرايندي است كه به انتخاب عقلايي يا فني منجر مي‌شود.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي»        «مؤلف: دكتر بهرام محسن‌پور/صفحه: 122/نشر: انتشارات مدرسه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت است از «تفكر در كليات و جزييات برنامه» و يا به عبارت ديگر تعيين و اتخاذ شيوه و روشهايي كه ما را به بهترين نتيجة مطلوب برساند.
«كتاب: مديريت اسلامي»     «مؤلف: محمدحسن نبوي/نشر: دفتر تبليغات اسلامي/قم»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي متضمن تعيين هدفها و مقاصد سازمان و تهيه نقشه و برنامه كار است. برنامه‌ها نشان مي‌دهند كه هدفها چگونه بايد تحقق يابند.
«كتاب: مديريت اسلامي»     «مؤلف: محمدحسن نبوي/صفحه: 39/نشر: دفتر تبليغات اسلامي/قم»

مفهوم برنامه‌ريزي
هدفها، استراتژيها و خط‌مشي‌ها، چارچوب اساسي برنامه‌ريزي را تشكيل مي‌دهند. هر برنامه مستلزم هدفي است كه فلسفه وجودي برنامه را كه وصول به هدف مزبور است توجيه مي‌كند.
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»     «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي- پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 148/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
… برنامه‌ريزي يك نگرش منطقي براي دست‌يابي به هدفهاست.
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»     «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي-پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 141/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
«برنامه‌ريزي عبارت از فرآيند تشخيص موقعيت مطلوب سازمان در آينده و تصميم‌گيري براي دستيابي به آن به بهترين شكل ممكن مي‌باشد. به عبارت ديگر برنامه‌ريزي شامل تعيين هدف و وضع خط‌مشي، تبديل هدف به صورت برنامة عمليات و پيش‌بيني چگونگي آنهاست. برنامه‌ريزي براساس پيش‌بيني و دورنگري درباره اينكه براي رسيدن به هدف معيني چه كاري و چگونه و طي چه مدت زماني و به وسيلة چه افرادي بايد انجام شود استوار است.»(1)
1- دكتر اقتداري، سازمان و مديريت، تهران، مولوي، 1365، ص 63.
«كتاب: نفوذ فراماسونري در مديريت نهادهاي فرهنگي ايران در دهة 1340»    «مؤلف: محمدحسن طباطبايي/صفحه: 76/نشر: مركز اسناد انقلاب اسلامي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت است از تهيه نقشه‌هاي زمان، مكان و همچنين عليتها در مجموعه‌هاي نوين.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي»        «مؤلف: دكتر بهرام محسن‌پور/صفحه: 122/نشر: انتشارات مدرسه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي، خط‌مشي تصميم‌گيري است كه در زمره هدايت سياست و اعمال قدرت قرار دارد.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي»        «مؤلف: دكتر بهرام محسن‌پور/صفحه: 122/نشر: انتشارات مدرسه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عبارت است از تعامل و داد و ستد بين تصميماتي كه در نتيجه مذاكره اتخاذ مي‌شود.
«كتاب: برنامه‌ريزي آموزشي»        «مؤلف: دكتر بهرام محسن‌پور/صفحه: 122/نشر: انتشارات مدرسه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي در واقع، به آن دسته از اقداماتي اطلاق مي‌شود كه مشتمل بر پيش‌بيني هدفها و اقدامات لازم براي رويارويي با تغييرات و مواجه شدن با عوامل نامطمئن، از طريق تنظيم عمليات آينده است. هدف اساسي برنامه‌ريزي تقليل ميزان قبول خطر نسبت به اتفاقات احتمالي و اتخاذ تدابيري هماهنگ براي دست‌يابي به موفقيت‌هاي سازماني است.
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»    «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي – پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 121/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
«برنامه‌ريزي عبارتست از تعيين هدف يافتن و ساختن راهها و مسائلي كه رسيدن به هدف را امكان‌پذير مي‌سازد. همچنين پيش‌بيني كارهايي كه بايد در آينده انجام گيرد.»
«كتاب: مديريت آموزشي»     «مؤلف: امان‌الله قرائي مقدم/صفحه: 61/نشر: ابجد/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
از برنامه‌ريزي تعاريف متعددي ارائه شده، به طوري كه گويي هر يك از نظريه‌پردازان با توجه به زمينة تخصصي خويش به تعريف آن اقدام كرده است. از جمله، برخي برنامه‌ريزي را عبارت از تعيين هدف و يافتن يا پيش‌بيني كردن راه‌هاي تحقق آن دانسته‌اند و برخي ديگر برنامه‌ريزي را تصور و طراحي وضعيت مطلوب و سپس يافتن و پيش‌بيني كردن راه‌ها و وسايل نيل به آن قلمداد كرده‌اند. به معناي ساده‌تر، برنامه‌ريزي پاسخ به اين پنج پرسش است: «چه كاري»، «چگونه»، در «چه زماني»، توسط «چه كسي» و با «چه هزينه‌اي» انجام شود؟ گسترة پاسخ‌ها با توجه به سطوح برنامه‌ريزي، متنوع خواهد بود. بنابراين، برنامه‌ريزي به مثابه تلاش براي طراحي آينده‌اي مطلوب و تبيين راه‌هاي مؤثر حصول به آن، شالودة مديريت را تشكيل مي‌دهد و هم از اين رو در نگاه نخست آنچه از مديران انتظار مي‌رود، ايجاد نظام مدون برنامه‌ريزي است. با اين توضيح در نوشتار حاضر، برنامه‌ريزي؛ مجموعه فعاليت (تلاش)هاي آگاهانه و هدفمند براي طرح‌ريزي وضعيت مطلوب و شناسايي راه‌كارهاي مؤثري است كه دستيابي به آيندة مورد نظر را تسهيل مي‌كند.
«كتاب: سياستگذاري و فرهنگ در ايران امروز»    «مؤلف: دكتر مجيد وحيد/صفحه: 91/نشر: باز/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي
برنامه‌ريزي عمليات مستلزم خلاقيت بهمراه رويكردي نظام‌گرا در جهت تشخيص و يافتن گزينه‌هاي امكان‌پذير جهت حل مسأله و كنار گذاشتن پيشنهاداتي است كه به تغييرات انحرافي و بيهوده مي‌انجامد. بعد مهم برنامه‌ريزي اجرائي، تدوين استراتژي و تاكتيك‌هاي تغيير اجرا مخصوصاً در رابطه با مسائل انساني و غلبه بر مقاومت در مقابل تغيير است.
«كتاب: مشاوره در مديريت»         «ويراستار: ميلان كاربر/مترجم: غلامرضا نصيرزاده.بهمن رستگار/صفحه: 26/نشر: سازمان مديريت صنعتي، كمال علم/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي از ديدگاه دراكر
«پيتر دراكر»(1) برنامه‌ريزي را چنين تعريف مي‌كند: «برنامه‌ريزي فرآيند مستمري است از تصميمات سيستماتيك با در دست داشتن بهترين اطلاعات ممكن نسبت به آينده، سازماندهي منظم كوششهاي لازم براي انجام اين تصميمات و سنجش و مقايسه نتايج بدست آمده با انتظارات، از طريق فراگرد بازخور.»
1- پيتر دراكر (Peter Drucker)[- متولد 1909 در وين- 33 كتاب در زمينه مديريت به رشته تحرير درآورده است. كتابهاي اوليه او معرف اصول كاربردي مديريت و پيچيدگيهاي كار و نظريه‌هاي مديريت مي‌باشد- مديريت در دوران آشفتگي- عصر ناپايداري از مهمترين كتابهاي او است.]
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»    «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي- پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 122/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي از ديدگاه كونتز، اُوانل، وايهريخ
«كونتز»(1)، «اُدانل»(2) و «وايهريخ»(3) در كتاب «لازمه‌هاي مديريت» در تعريف برنامه‌ريزي مي‌نويسند: «برنامه‌ريزي شامل انتخاب از ميان شقوق مختلف عمليات آينده براي كل مؤسسه و هر يك از ادارات يا واحدهاي داخلي آن است. اين كار مستلزم انتخاب هدفهاي مؤسسه و ادارات و تعيين راههاي دست يافتن به آنهاست. به اين ترتيب، برنامه‌ها يك نگرش منطقي نسبت به هدفهاي از پيش تعيين شده بدست مي‌دهند. برنامه‌ريزي همچنين با خلاقيت و ابتكار مديريت، رابطه بسيار نزديك دارد.
1- Koontz.
2- O’ Donnell
3- Weihrich
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»    «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي- پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 123 – 122/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي از ديدگاه هودسن
يكي از تعاريف نسبتاً جامع در مورد برنامه‌ريزي، تعريفي است كه «سيريل هودسن»(1) به دست داده است. به عقيدة «هودسن»، برنامه‌ريزي عبارت است از «ارائه طرقي براي عمليات آينده كه متضمن نتايج معين با هزينه مشخص و در دوره زماني معلوم است. برنامه‌ريزي اقدام عقلاني براي اثر نهادن، بهره‌برداري، ايجاد و كنترل ماهيت، جهت، دامنه، سرعت و آثار تغييرات است.»
1- Cyril L.Hudson
«كتاب: سازمان و مديريت: از تئوري تا عمل»    «مؤلف: دكتر مهدي ايران‌نژاد پاريزي- پرويز ساسان‌گهر/صفحه: 122/نشر: مؤسسه بانكداري ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي استراتژيك
برنامه‌ريزي استراتژيك فرآيندي است كه ضمن آن هدفها و چهارچوب كلي فعاليت‌ها و مأموريت‌هاي سازمان در درازمدت تعيين مي‌شود. از نظر ميدان فعاليت بسيار وسيع بوده بر عمليات سازمان تأثيرات زيادي داشته و دستيابي به هدفها نسبتاً مشكل، تجربه نقش چندان مؤثري در آن نداشته و توسط مديران عالي سازمان تعيين مي‌شود.
«كتاب: سازمان و مديريت آن»       «مؤلف: غلامرضا غنوي/صفحه: 87/نشر: ترمه/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي استراتژيك طبق تعريف انجمن برنامه‌ريزي استراتژيك
بنا به تعريفي كه انجمن برنامه‌ريزي استراتژيك از برنامه‌ريزي استراتژيك به دست داده است: «فرايند تعيين، تنظيم و توسعة سيستماتيك مقصد، دورنما، مأموريت، اهداف دوربُرد، استراتژي، سياست‌هاي اصلي و مهم‌ترين هدف‌هاي كوتاه مدت در يك سازمان را برنامه‌ريزي استراتژيك مي‌نامند.»
«كتاب: اصول برنامه‌ريزي»    «مؤلف: علي‌رضا آيت‌الهي/صفحه: 87/نشر: مركز آموزش مديريت دولتي/تهران»

مفهوم برنامه‌ريزي استراتژيك از ديدگاه جان.ام.براسيون
طبق تعريف جان.ام.براسيون: «برنامه‌ريزي استراتژيك، تلاشي سازمان‌يافته و منظم براي اتخاذ تصميمات بنيادي و انجام دادن اقدامات اساسي كه سرشت و سمت‌گيري فعاليت‌هاي يك سازمان يا ديگر نهادها را در چارچوبي قانوني شكل مي‌دهند، مي‌باشد.»
«كتاب: اصول برنامه‌ريزي»    «مؤلف: علي‌رضا آيت‌الهي/صفحه: 88 – 87/نشر: مركز آموزش مديريت دولتي/تهران»

Attachments:
Download this file (مفهوم برنامه ريزي.doc)مفهوم برنامه ريزي.doc[ ]143 Kb
کلیه حقوق این سایت متعلق به سید سعید لواسانی میباشد